پرندگان ایران

پیغو

انگليسي : Levant Sparrowhawk

فرانسوي : Epervier a pieds courts

لاتين : Accipiter brevipes

مشخصات :

32 تا 37 سانتي‌متر ؛ ماده اين پرنده را غالبا به دشواري مي توان از ماده قرقي تشخيص داد ، ولي پرنده نــر كاملا مشخص است  . در هر دو جنس سطح زيرين بال‌ها سفيد ، نوك بال‌ها سياه و چشم‌ها به رنگ قهوه‌اي مايل به قرمز است ( نه زرد ) . بال‌هاي اين پرنده از بال‌هاي قرقي درازتر است ، پرنده نــر بزرگتر از نــر قرقي است و پس گردنش ، پشت و سطح پشتي بال‌هاي آن خاكستري مايل به آبي روشن مي باشد . سطح شكمي در مواردي تقريبا سفيد ولي در پهلوها و نزديك به بُن بال‌ها نخودي رنگ است كه با سفيدي سطح زيرين بال‌ها تضاد خاصي دارد . گونه‌هايش خاكستري‌تر ( نه خرمائي ) و طرفين گردنش نخودي رنگ است . پرنده ماده در سطح پشتي خاكستري‌تر  از ماده قرقي است و روي گلو خال‌هاي قهوه‌اي رنگ دارد . در پرنده نابالغ سطح شكمي سفيد خالص است با لكه‌هاي بزرگ قهوه‌اي ( رجوع شود به پيغوي كوچك )

زيستگاه :

زيستگاه پيغو تقريبا شبيه به قرقي است ، گرچه بيشتر در فضاي باز و در جنگل‌هاي برگ‌ريز ديده مي شود

پراكندگي :

پیغو پرنده‌اي است كمياب و از پراكندگي كمي برخوردار است ، تابستان‌ها به تعدا خيلي كم در شمال و غرب ايران به‌سر مي برد و به صورت مهاجر عبوري از اين مناطق عبور مي كند ، اين پرنده در بلوچستان نيز ديده شده است. 

پیغوی کوچک

انگليسي : Shikra

فرانسوي : Epervier shikra

لاتين : Accipiter badius

مشخصات :

نر 29 سانتي‌متر ، ماده 33 سانتي‌متر ؛ پرنده نــر خيلي شبيه نــر پيغو ، ولي كوچكتر و رنگ خاكستري سطح پشتي آن كمرنگ‌تر است . طرفين سر و گردنش خاكستري كمرنگ است و گاهي در ناحيه گردنش طوق مشخص و كمرنگي مشاهده مي شود . چهار يا پنج نوار پهن قهوه‌اي رنگ دارد كه اين نوارها روي شاهپرهاي وسطي دم امتداد پيدا نمي كند . چانه و گلويش سفيد يا نخودي است و معمولا اثري از رنگ خاكستري دارد . سطح شكمي آن خرمايي رنگ است و روي‌هم‌رفته كمرنگ‌تر از سطح شكمي ساير پيغوها مي باشد . پرنده ماده در سطح پشتي قهوه‌اي‌تر است و روي شاهپرهاي وسطي دم آن اثري از راهراه عرضي مشاهده مي شود .

زيستگاه :

جنگل‌هاي تنك و زمين هاي زراعتي با درخت‌هاي پراكنده را ترجيح مي دهد و معمولا در جنگل‌هاي انبوه و يا مناطق باز و بياباني ديده نمي شود . پيغوي كوچك روي درخت آشيانه مي سازد

پراكندگي :

به‌طور كلي پیغوی کوچک در گذشته نچندان دور و در فصل تابستان‌ نسبتا فراوان بوده است . و اما در حال حاضر از پراكندگي چنداني برخوردار نيست ، پرنده‌اي است نادر ، اما هنوز هم تعداد قابل توجه‌اي از آنها را مي توان در شمال شرقي تا شمال غربي ايران در حوالي سرخس و استان خراسان تا ناحيه خزري و يا آنكه در استان سيستان مشاهده كرد.

قرقی

انگليسي : Eurasian sparrowhawk

فرانسوي : Epervier d’Europe

لاتين : Accipiter nisus

مشخصات :

نــر 27 سانتي‌متر ، ماده 37 سانتي‌متر ؛ پرنده ماده خيلي بزرگتر از پرنده نــر است . از پرندگان شكاري ديگر به وسيله بال‌هاي كوتاه و گرد و دم دراز مشخص مي شود ، پرنده بالغ سطح شكمي با را‌هراه عرضي  نزديك بهم و پاهاي دراز زرد رنگ دارد . سطح پشتي پرنده نــر خاكستري پررنگ و گونه‌هايش خرمايي است و در پس گردنش لكه سفيدي ديده مي شود . سطح شكمي‌اش داراي راه‌راه عرضي باريك قهوه‌اي مايل به قرمز است و دمش به‌طور مشخص نوارهاي عرضي خاكستري و قهوه‌اي پررنگ دارد . سطح پشتي پرنده ماده قهوه‌اي مايل به سياه است و نوار ابروئي ممتد و سفيدي دارد . سطح شكمي تقريبا سفيد و داراي راهراه عرضي باريك قهوه‌اي پررنگ است . پرنده ماده شبيه  طرلان مي باشد ، با اين تفاوت كه طرلان بزرگتر ، دمش نسبتا كوتاه‌تر و پوشپرهاي زير دمي سفيد دارد . پرنده نابالغ شبيه ماده ولي قهوه‌اي رنگ است و در سطح شكمي راهراه واضح‌تر و نامنظمي دارد .  اين پرنده هنگام شكار بالاي پرچين‌ها ، حصارها و يا بين درخت‌ها گشت مي زند و با حركتي سريع به پرندگان و حيوانات ديگر حمله مي كند . پرواز عادي قرقي شامل چند بال زدن سريع در فاصله بالبازرويهاي طولاني است . ( رجوع شود به پيغو و پيغوي كوچك )

زيستگاه ‌:

زيستگاه قرقي ، بيشتر در نواحي پر درخت است و معمولا در جنگل‌ها و گاهي در بوته‌هاي بلند يا در بيشه‌ها آشيانه مي سازد . زمستان ها در فضاي باز و يا كم درخت نيز ديده مي شود .

پراكندگي :

قرقي پرنده‌اي است بومي و  نيمه مهاجر، در گذشته نچندان دور از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار بوده است و اما در حال حاضر از جمله پرندگان كمياب محسوب مي شود.